
The Heritage Collection
The Story Behind Thai Silk
เรื่องราวเบื้องหลังผ้าไหมไทย มรดกแห่งภูมิปัญญาที่ถักทอด้วยแรงศรัทธา
บทนำ
“ผ้าไหมไทยเป็นมากกว่าผืนผ้า แต่คือเรื่องราวของช่างทอที่สืบทอดภูมิปัญญาผ่านหลายชั่วอายุคน”
จากเส้นใยธรรมชาติ สีย้อมจากพืชพรรณ สู่ลวดลายที่บอกเล่าตัวตนของแต่ละชุมชน เป็นงานหัตถศิลป์ที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมอันงดงามและความประณีตบรรจงของคนไทย
พระราชกรณียกิจ
สมเด็จพระพันปีหลวง กับผ้าไหมไทย
ผู้ทรงฟื้นฟูและส่งเสริมผ้าไหมไทยให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณอย่างใหญ่หลวงในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และส่งเสริมผ้าไหมไทยให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง พระองค์ทรงตระหนักถึงคุณค่าของผ้าไหมไทยในฐานะงานหัตถศิลป์พื้นบ้านที่งดงามและมีศักยภาพในการสร้างรายได้ให้กับประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ชนบท

จุดเริ่มต้นแห่งแรงบันดาลใจ
ในปี พ.ศ. 2498 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พระองค์ทรงทอดพระเนตรเห็นสตรีชาวบ้านนุ่งผ้าซิ่นไหมที่งดงาม จึงทรงประทับใจในความงามของผ้าไหมและเล็งเห็นถึงศักยภาพในการพัฒนาเป็นอาชีพเสริม

พระราชดำริ
โครงการส่งเสริมและพัฒนา
การปรับปรุงมาตรฐานผ้า
ทรงแนะนำให้ชาวบ้านปรับความกว้างของหน้าผ้าไหมให้เป็นมาตรฐานประมาณ 1 เมตร และทอผ้าไหมมัดหมี่ยาว 5 เมตร ควบคู่กับผ้าพื้นอีก 2 เมตร เพื่อความสะดวกในการตัดเย็บและคงความงดงาม
การอนุรักษ์และสร้างสรรค์ลวดลาย
ทรงให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ลวดลายผ้าไหมโบราณที่มีลักษณะเฉพาะของแต่ละท้องถิ่น พร้อมทั้งส่งเสริมให้ช่างทอสร้างสรรค์ลวดลายใหม่ๆ โดยทดลองใช้สีสันที่หลากหลายและทันสมัยมากขึ้น
การส่งเสริมการเลี้ยงไหมพื้นบ้าน
ทรงสนับสนุนให้ชาวบ้านเลี้ยงไหมพันธุ์ไทยพื้นบ้าน เช่น นางสิ่ว วนาสวรรค์ ทับทิมสยาม 06 และพญาราม ซึ่งเป็นไหมที่มีคุณภาพดี
การพัฒนาผ้าแพรวา
ทรงแนะนำให้ขยายหน้าผ้าแพรวาให้กว้างขึ้นเป็น 1 เมตร และทอลวดลายให้มีความละเอียดมากขึ้นโดยใช้ไหมน้อย
การจัดตั้งมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ
ในปี พ.ศ. 2519 ทรงจัดตั้งมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เพื่อเป็นศูนย์กลางในการส่งเสริมและพัฒนาอาชีพหัตถกรรม รวมถึงผ้าไหมไทย
การเป็นแบบอย่าง
พระองค์ทรงฉลองพระองค์ด้วยผ้าไหมไทยในทุกโอกาส เพื่อเป็นแบบอย่างและเผยแพร่ความงดงามของผ้าไหมไทยสู่สายตาชาวโลก
สัญลักษณ์แห่งคุณภาพ
ตรานกยูงพระราชทาน
ในปี พ.ศ. 2550 พระองค์ได้พระราชทานสัญลักษณ์นกยูงไทยให้เป็นเครื่องหมายรับรองมาตรฐานคุณภาพผลิตภัณฑ์ผ้าไหมไทย 4 ชนิด เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและยกระดับผ้าไหมไทยสู่สากล

นกยูงสีทอง
Royal Thai Silk
ผ้าไหมไทยแท้ระดับพรีเมียม ผลิตด้วยเส้นไหมและกรรมวิธีดั้งเดิมตามภูมิปัญญาพื้นบ้าน

นกยูงสีเงิน
Classic Thai Silk
ผ้าไหมไทยแท้ที่ทอขึ้นตามภูมิปัญญาพื้นบ้านผสมผสานกับการใช้เครื่องมือในบางขั้นตอน

นกยูงสีน้ำเงิน
Thai Silk
ผ้าไหมไทยแท้ที่ผลิตด้วยภูมิปัญญาของไทยแบบประยุกต์ ใช้เทคโนโลยีการผลิตให้เข้ากับสมัยนิยมและเชิงธุรกิจ

นกยูงสีเขียว
Thai Silk Blend
ผ้าไหมไทยแท้ที่ผลิตด้วยกระบวนการและเทคโนโลยีสมัยใหม่ โดยใช้เส้นไหมแท้ผสมผสานกับเส้นใยอื่นจากธรรมชาติหรือเส้นใยสังเคราะห์

ผ้าแพรวา — ราชินีแห่งไหมไทย พัฒนาโดยขยายหน้าผ้าให้กว้างขึ้นและทอลวดลายให้ละเอียดขึ้นโดยใช้ไหมน้อย
ทั่วแผ่นดินไทย
แผนที่ลายผ้าประจำจังหวัด
สำรวจเรื่องราวลายผ้าเอกลักษณ์ 77 จังหวัด
แผนที่ลายผ้าทั่วประเทศ
ลายผ้าเอกลักษณ์ประจำจังหวัด 77 จังหวัด
กำลังโหลดแผนที่...

ผลกระทบและมรดก
มรดกที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น
พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระพันปีหลวงไม่เพียงแต่ช่วยฟื้นฟูและอนุรักษ์ผ้าไหมไทยให้คงอยู่คู่แผ่นดิน แต่ยังช่วยสร้างอาชีพ สร้างรายได้ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในชนบทได้อย่างยั่งยืน ผ้าไหมไทยกลายเป็นที่รู้จักและยอมรับในระดับสากล สร้างความภาคภูมิใจให้กับคนไทย และเป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น
